اگر بعد از استفاده از انگشتر، گوشواره یا دستبند طلا پوستتان قرمز، خشک یا خارش‌دار می‌شود، نمی‌توان فوراً خود طلا را مقصر دانست. در بسیاری از واکنش‌های پوستی مربوط به زیورآلات، فلزات موجود در آلیاژ، به‌خصوص نیکل، یا باقی‌ماندن آب و شوینده زیر زیورآلات نقش دارند.
البته آلرژی واقعی به خود طلا هم وجود دارد و با تست پوستی قابل تشخیص است، اما هر قرمزی پوست بعد از انداختن طلا به معنای حساسیت به خود فلز طلا نیست.
برای انتخاب درست، باید ابتدا مشخص شود با کدام حالت مواجه هستید: آلرژی به فلز، تحریک پوست بر اثر رطوبت و شوینده، یا صرفاً تغییر رنگ سطح پوست.
دلایل اصلی واکنش آلرژیک و اگزمای پوستی بعد از استفاده از طلا
طلای ۱۸ عیار از ۷۵ درصد طلا و ۲۵ درصد فلزات دیگر تشکیل می‌شود. این فلزات برای تنظیم رنگ، سختی و استحکام قطعه به طلا اضافه می‌شوند و ترکیب آن‌ها بسته به نوع و رنگ طلا متفاوت است.
بنابراین وقتی درباره علت حساسیت به طلای ۱۸ عیار صحبت می‌کنیم، باید هم خود طلا و هم فلزات همراه آن را بررسی کنیم.
نقش فلز نیکل در استحکام‌بخشی به طلای زرد و سفید
نیکل یکی از شناخته‌شده‌ترین عوامل ایجاد درماتیت تماسی آلرژیک است. پوست فرد حساس ممکن است پس از تماس با فلز حاوی نیکل دچار خارش، قرمزی، خشکی یا حتی تاول‌های کوچک شود.
وجود آلیاژ نیکل در طلا بیشتر درباره برخی فرمول‌های طلای سفید مطرح است، هرچند ترکیب دقیق هر آلیاژ به سازنده بستگی دارد. طلای سفید می‌تواند با نیکل یا فلزاتی مانند پالادیوم ساخته شود.
در طلای زرد معمولاً فلزاتی مانند مس، نقره و روی در آلیاژ وجود دارند. بنابراین نمی‌توان گفت هر طلای ۱۸ عیار حتماً نیکل دارد.
اگر قبلاً با ساعت، سگک کمربند، دکمه فلزی یا بدلیجات دچار خارش شده‌اید، احتمال حساسیت به نیکل بیشتر مطرح می‌شود.
در چنین شرایطی تشخیص طلای اصل از تقلبی در خانه پاسخ کامل مسئله نیست. حتی یک قطعه طلای اصل ۱۸ عیار هم آلیاژ دارد؛ سؤال مهم‌تر این است که آن ۲۵ درصد باقی‌مانده از چه فلزاتی تشکیل شده است.
تفاوت درماتیت تماسی واقعی با حبس صابون و رطوبت زیر طلا
یکی از اشتباه‌های رایج این است که هر قرمزی زیر حلقه را آلرژی بدانیم.
گاهی مشکل اصلاً واکنش سیستم ایمنی نیست. آب، صابون، مایع ظرف‌شویی یا مواد شوینده می‌توانند زیر رکاب انگشتر باقی بمانند و به‌مرور سد محافظ پوست را تحریک کنند.
این اتفاق در انگشترهای پهن یا مدل‌هایی که کاملاً به پوست می‌چسبند بیشتر قابل توجه است. اگر قرمزی بیشتر بعد از شستن دست یا کار با شوینده‌ها ایجاد می‌شود، این احتمال را هم در نظر بگیرید.
آبکاری رودیوم در طلای سفید و پایان عمر لایه محافظ
بسیاری از مدل‌های طلای سفید با رودیوم آبکاری می‌شوند تا سطح روشن‌تر، براق‌تر و یکنواخت‌تری داشته باشند. این لایه دائمی نیست و در اثر استفاده به‌تدریج ساییده می‌شود.
اگر آلیاژ زیر رودیوم حاوی نیکل باشد، با فرسوده‌شدن پوشش، تماس پوست با آلیاژ پایه بیشتر می‌شود.
به همین دلیل ممکن است فردی یک انگشتر طلای سفید را مدت‌ها بدون مشکل استفاده کند، اما بعداً در همان محل دچار خارش شود. در چنین شرایطی، بررسی وضعیت آبکاری و ترکیب آلیاژ توسط کارگاه معتبر منطقی‌تر از کنار گذاشتن فوری تمام زیورآلات طلاست.
نشانه‌ها و علائم بالینی حساسیت به زیورآلات طلا
واکنش آلرژیک معمولاً در قسمتی ایجاد می‌شود که فلز با پوست تماس مستقیم دارد؛ برای مثال دور انگشت، لاله گوش، مچ یا ناحیه زیر گردنبند.
شدت واکنش از فردی به فرد دیگر متفاوت است.
قرمزی، پوسته‌پوسته شدن و خارش موضعی
نشانه‌های معمول درماتیت تماسی با فلز عبارت‌اند از:
- خارش در محل تماس
- قرمزی پوست
- خشکی و پوسته‌پوسته شدن
- احساس سوزش
- ضخیم‌شدن پوست در تماس طولانی
- در موارد شدیدتر، ایجاد برجستگی یا تاول‌های ریز
اگر خارش پوست زیر انگشتر طلا هر بار پس از استفاده از یک مدل خاص ظاهر می‌شود و بعد از کنار گذاشتن آن بهتر می‌شود، احتمال ارتباط زیور با التهاب بیشتر است.
برای تشخیص دقیق آلرژن، متخصص پوست می‌تواند Patch Test یا تست پچ انجام دهد. این آزمایش کمک می‌کند مشخص شود پوست به نیکل، طلا یا ماده دیگری واکنش دارد.
تفاوت تغییر رنگ پوست با واکنش حساسیتی
سبز، خاکستری یا تیره‌شدن پوست زیر انگشتر به‌تنهایی نشانه آلرژی نیست. تماس عرق، مواد آرایشی یا ترکیبات محیطی با فلزات موجود در آلیاژ می‌تواند روی سطح پوست اثر رنگی ایجاد کند.
| وضعیت | علامت غالب | احتمال آلرژی |
| فقط تغییر رنگ پوست | لکه بدون خارش و التهاب | کمتر |
| قرمزی و خارش | التهاب دقیقاً زیر زیور | بیشتر |
| خشکی پس از شستن دست | سوزش و پوسته‌ریزی | احتمال تحریک با شوینده |
| خارش بعد از فرسودگی طلای سفید | التهاب در محل تماس | احتمال تماس با آلیاژ زیر آبکاری |
پس سیاه شدن انگشتر طلا یا تغییر رنگ پوست را نباید به‌تنهایی نشانه حساسیت دانست.
اگر علاوه بر تغییر رنگ، پوست قرمز، ملتهب یا خارش‌دار شده است، موضوع نیاز به بررسی جداگانه دارد.
اگر پوست زیر انگشتر خارش گرفت، اول چه کار کنیم؟
اولین کار این است که چند روز استفاده از همان زیور را متوقف کنید. اگر التهاب کاهش پیدا کرد و با استفاده دوباره برگشت، ارتباط میان زیور و مشکل پوستی محتمل‌تر می‌شود.
در این مدت:
- پوست را خشک و تمیز نگه دارید.
- از خاراندن محل خودداری کنید.
- تماس با شوینده‌های قوی را کمتر کنید.
- از محصولات عطردار روی پوست تحریک‌شده استفاده نکنید.
- تا برطرف‌شدن التهاب، همان زیور را دوباره نپوشید.
اگر التهاب شدید، ماندگار یا گسترده است، درمان خودسرانه را ادامه ندهید و از متخصص پوست کمک بگیرید. درمان حساسیت به بدلیجات و طلا به عامل ایجادکننده واکنش بستگی دارد و ممکن است فقط با حذف فلز حساسیت‌زا یا درمان التهاب پوستی برطرف شود.
راهکارهای خانگی و پیشگیرانه برای افراد با پوست حساس
راه‌حل مناسب به علت واکنش بستگی دارد. اگر مشکل از نیکل باشد، کاهش تماس با نیکل اهمیت دارد؛ اگر رطوبت و شوینده عامل اصلی باشد، نحوه استفاده از انگشتر باید اصلاح شود.
آیا لاک بی‌رنگ روی انگشتر راه‌حل مناسبی است؟
گاهی پیشنهاد می‌شود سطح داخلی زیور با لاک بی‌رنگ پوشانده شود تا پوست مستقیماً با فلز تماس نداشته باشد.
این روش ممکن است برای مدت کوتاهی یک مانع ایجاد کند، اما راهکار قابل اتکایی برای استفاده طولانی نیست. پوشش لاک به‌مرور می‌شکند و از بین می‌رود.
اگر واقعاً به نیکل حساس هستید، بهتر است به‌جای تمدید مداوم یک پوشش موقت، ترکیب آلیاژ یا آبکاری زیور بررسی شود.
تجدید آبکاری رودیوم و انتخاب طلای بدون نیکل
در طلای سفید، اگر مشکل بعد از فرسوده‌شدن سطح ایجاد شده باشد، بررسی و تجدید آبکاری رودیوم می‌تواند تماس مستقیم پوست با آلیاژ زیرین را کاهش دهد.
با این حال، این موضوع به معنی درمان حساسیت نیست. اگر آلیاژ حاوی نیکل باشد، با از بین رفتن مجدد آبکاری تماس دوباره اتفاق می‌افتد.
هنگام خرید انگشتر طلا برای پوست حساس، فقط به عباراتی مثل «مناسب پوست حساس» اکتفا نکنید. اگر هدف شما خرید انگشتر طلا ضد حساسیت است، بهتر است درباره ترکیب آلیاژ، وجود یا نبود نیکل و نوع آبکاری از فروشنده اطلاعات مشخص بخواهید.
خشک کردن کامل انگشت و تمیز نگه داشتن سطح داخلی انگشتر
اگر مشکل بیشتر زیر انگشتر اتفاق می‌افتد، عادت شست‌وشوی دست را تغییر دهید.
هنگام شستن دست:
- انگشتر را خارج کنید.
- دست را با شوینده ملایم بشویید.
- بین انگشت‌ها و محل زیر رکاب را کاملاً خشک کنید.
- پس از خشک‌شدن دست، انگشتر را دوباره استفاده کنید.
باقی‌ماندن رطوبت و شوینده زیر حلقه می‌تواند پوست حساس را تحریک کند. استفاده مداوم از الکل نیز الزاماً راه بهتری نیست و ممکن است خشکی و تحریک پوست را بیشتر کند.
نکات خرید آنلاین طلا برای کسانی که سابقه اگزما دارند
اگر سابقه حساسیت به فلز یا اگزمای تماسی دارید، فقط به ظاهر انگشتر توجه نکنید. اطلاعات ساخت محصول برای شما اهمیت بیشتری دارد.
پیش از خرید این موارد را بررسی کنید:
- آیا فروشنده ترکیب آلیاژ را اعلام می‌کند؟
- آیا محصول به‌طور مشخص Nickel Free معرفی شده است؟
- اگر طلای سفید است، آلیاژ آن بر پایه نیکل است یا پالادیوم؟
- آیا رودیوم‌کاری شده است؟
- امکان تجدید آبکاری وجود دارد؟
- سطح داخلی رکاب صاف و قابل تمیزکردن است؟
- مدل بیش از حد پهن و بسته نیست؟
- امکان تعویض یا بررسی محصول در صورت ایجاد حساسیت وجود دارد؟
مهر 750 فقط نشان می‌دهد قطعه ۱۸ عیار و دارای ۷۵ درصد طلاست؛ این علامت مشخص نمی‌کند ۲۵ درصد باقی‌مانده دقیقاً از چه فلزاتی تشکیل شده است. بنابراین 750 را با «بدون نیکل» یا «ضدحساسیت» یکی ندانید.
برای پوست حساس، مدل‌های ساده و دارای سطح داخلی صاف معمولاً راحت‌تر تمیز می‌شوند. وجود فضای کافی برای خشک‌شدن پوست نیز می‌تواند احتمال باقی‌ماندن آب و صابون زیر رکاب را کمتر کند.
در مجله طلا میم گلد گالری نیز هنگام بررسی مدل‌های مختلف بهتر است عیار، نوع آلیاژ، طراحی رکاب و شیوه مراقبت را در کنار ظاهر محصول در نظر بگیرید.
آیا هر حساسیتی با خرید طلای عیار بالاتر حل می‌شود؟
نه لزوماً.
افزایش عیار به معنی درصد بیشتر طلا و درصد کمتر فلزات دیگر است، اما اگر شخص واقعاً به خود طلا حساسیت داشته باشد، عیار بالاتر الزاماً مشکل را برطرف نمی‌کند.
از طرف دیگر، فردی که به نیکل حساس است ممکن است با یک طلای ۱۸ عیار بدون نیکل هیچ مشکلی نداشته باشد.
به همین دلیل، سؤال درست فقط این نیست که «چه عیاری حساسیت نمی‌دهد؟» بهتر است بپرسید:
به کدام فلز حساس هستم و آلیاژ این قطعه دقیقاً از چه فلزاتی ساخته شده است؟
طرحواره پیدا نشد.
دیدگاه‌ها